آندومتریوز بیماری مزمن و وابسته به استروژن است که در آن بافتی شبیه پوشش داخلی رحم (اندومتر) بیرون از رحم رشد میکند. این بافت روی تخمدان، لولههای رحمی، صفاق لگن، مثانه یا روده مینشیند و در هر سیکل قاعدگی التهاب و خونریزی موضعی ایجاد میکند. سازمان جهانی بهداشت شیوع آندومتریوز را حدود ۱۰ درصد زنان در سن باروری اعلام کرده است. درد شدید قاعدگی، درد هنگام نزدیکی و ناباروری سه نشانهی اصلی بیماریاند. فاصلهی شروع علائم تا تشخیص قطعی اغلب چند سال طول میکشد، چون درد قاعدگی را طبیعی فرض میکنند. درمان علمی آندومتریوز شامل مسکن، داروی هورمونی و جراحی لاپاراسکوپی است. انتخاب روش به شدت درد، محل ضایعه، سن و برنامهی بارداری بستگی دارد.
آندومتریوز چیست و چه تفاوتی با قاعدگی دردناک معمولی دارد؟
آندومتریوز رشد بافت شبهاندومتر خارج از حفرهی رحم است و با درد قاعدگی معمولی تفاوت ماهوی دارد. درد قاعدگی طبیعی با مسکن ساده کنترل میشود و فعالیت روزانه را متوقف نمیکند. درد آندومتریوز معمولاً پیش از قاعدگی شروع میشود، با گذشت سالها شدیدتر میشود و گاهی بین دو قاعدگی هم ادامه دارد.
بافت آندومتر بیرون از رحم چه میکند؟
ضایعههای آندومتریوز به هورمونهای تخمدان پاسخ میدهند و مثل اندومتر رحم ضخیم میشوند. خون این ضایعهها راه خروج ندارد و در لگن التهاب مزمن ایجاد میکند. التهاب تکرارشونده به تشکیل بافت اسکار و چسبندگی بین اندامها منجر میشود. چسبندگی میتواند تخمدان را به دیوارهی لگن یا رحم را به روده بچسباند. همین چسبندگیها درد مزمن لگن و اختلال در حرکت لولههای رحمی را توضیح میدهند. آندومتریوز معمولاً پس از یائسگی با افت استروژن آرام میشود، مگر اینکه فرد هورموندرمانی دریافت کند.
علت ایجاد آندومتریوز چیست و چه کسانی بیشتر در خطرند؟
علت آندومتریوز هنوز بهطور قطعی مشخص نیست و پژوهشگران چند نظریهی مکمل را مطرح کردهاند. هیچ نظریهای بهتنهایی همهی موارد بیماری را توضیح نمیدهد. احتمالاً ترکیبی از ژنتیک، ایمنی و هورمونها در بروز آن نقش دارد.
نظریههای اصلی دربارهی علل آندومتریوز
- قاعدگی معکوس: بخشی از خون قاعدگی از راه لولههای رحمی به داخل لگن برمیگردد و سلولهای اندومتر در آنجا کاشته میشوند.
- تغییر سلولی (متاپلازی): سلولهای صفاق لگن تحت تأثیر هورمون یا التهاب به سلول شبهاندومتر تبدیل میشوند.
- انتشار از راه خون و لنف: سلولهای اندومتر به نقاط دور مثل ریه یا جای زخم جراحی منتقل میشوند.
- اختلال سیستم ایمنی: بدن سلولهای نابهجای اندومتر را شناسایی و پاکسازی نمیکند.
- کاشت پس از جراحی: سلولها پس از سزارین یا جراحی رحم در محل برش رشد میکنند.
عوامل خطر آندومتریوز کداماند؟
عوامل خطر آندومتریوز بیشتر با مواجههی طولانیتر با استروژن و خون قاعدگی مرتبطاند. سابقهی آندومتریوز در مادر یا خواهر احتمال ابتلا را چند برابر میکند. شروع قاعدگی پیش از ۱۱ سالگی، سیکلهای کوتاهتر از ۲۷ روز و قاعدگی طولانیتر از ۷ روز از عوامل شناختهشدهاند. نداشتن زایمان، شاخص تودهی بدنی پایین و ناهنجاریهای مادرزادی رحم که خروج خون را مختل میکنند هم خطر را بالا میبرند. جزئیات هر عامل و نقش ژنتیک در مقالهی علت آندومتریوز و عوامل خطر آن در رحم و تخمدان آمده است.
بیشتر بخوانید:واژینیسموس؛ علت، علائم و روشهای درمان
درمان آندومتریوز را با پزشک مناسب شروع کنید
تشخیص نوع مشکل و انتخاب روش، تعیینکنندهی نتیجه است؛ پزشکان این حوزه را در شهرتان مقایسه کنید.
دیدن پزشکان
علائم آندومتریوز چیست و کدام نشانهها نادیده گرفته میشوند؟
علائم آندومتریوز به محل ضایعه بستگی دارد و شدت درد لزوماً با وسعت بیماری متناسب نیست. زنی با ضایعههای کوچک ممکن است درد شدید داشته باشد. زنی با کیست بزرگ تخمدان گاهی هیچ دردی احساس نمیکند.
علائم شایع
- درد قاعدگی شدید (دیسمنوره): دردی که به مسکن معمولی پاسخ نمیدهد و باعث غیبت از کار یا مدرسه میشود.
- درد هنگام نزدیکی (دیسپارونی): درد عمقی لگن هنگام دخول یا تا چند ساعت پس از آن.
- درد مزمن لگن: دردی که بیش از ۶ ماه ادامه دارد و فقط به روزهای قاعدگی محدود نیست.
- خونریزی نامنظم: لکهبینی پیش از قاعدگی یا خونریزی شدید.
- ناباروری: عدم بارداری پس از ۱۲ ماه رابطهی منظم بدون پیشگیری.
- خستگی مزمن: کاهش انرژی که با استراحت بهتر نمیشود.
نشانههای کمتر شناختهشده
آندومتریوز گاهی علائمی ایجاد میکند که با بیماریهای گوارشی یا ادراری اشتباه گرفته میشود. درد هنگام اجابت مزاج، نفخ دورهای و اسهال یا یبوست همزمان با قاعدگی از این دستهاند. سوزش ادرار یا خون در ادرار در روزهای قاعدگی میتواند نشانهی درگیری مثانه باشد. درد قفسهی سینه یا تنگی نفس همزمان با قاعدگی نشانهی نادر آندومتریوز قفسهی سینه است. فهرست کامل نشانهها در دختران نوجوان و زنان در مقالهی علائم آندومتریوز در زنان و دختران بررسی شده است.
انواع آندومتریوز کداماند؟
انواع آندومتریوز بر اساس محل و عمق نفوذ ضایعه به چهار گروه اصلی تقسیم میشوند. نوع بیماری روش تشخیص، نیاز به جراحی و میزان تأثیر بر باروری را تعیین میکند.
| نوع آندومتریوز | محل درگیری | ویژگی بالینی | قابلیت دیدن در سونوگرافی |
|---|---|---|---|
| سطحی صفاقی | پوشش داخلی لگن (صفاق) | شایعترین نوع؛ ضایعههای کوچک و پراکنده | معمولاً دیده نمیشود |
| اندومتریوما (کیست شکلاتی) | داخل تخمدان | کیست حاوی خون کهنه و تیره؛ ممکن است دوطرفه باشد | بهخوبی دیده میشود |
| عمقی نفوذی | بیش از ۵ میلیمتر زیر صفاق؛ روده، مثانه، رباطهای رحمی | درد شدید، درد اجابت مزاج و ادرار | با سونوگرافی تخصصی یا MRI |
| خارجلگنی | ریه، دیافراگم، جای زخم جراحی، ناف | نادر؛ علائم دورهای در محل درگیر | نیاز به MRI یا CT |
آندومتریوز روده و مرحلهبندی بیماری
آندومتریوز روده زیرگروهی از نوع عمقی است و بیشتر رکتوم و رودهی سیگموئید را درگیر میکند. درمان آن گاهی به جراحی همزمان با جراح کولورکتال نیاز دارد. علائم و روشهای جراحی این نوع در مقالهی آندومتریوز روده و درمان درگیری روده شرح داده شده است. انجمن پزشکی باروری آمریکا آندومتریوز را در چهار مرحله (حداقل، خفیف، متوسط، شدید) طبقهبندی میکند. این مرحلهبندی بر وسعت ضایعه و چسبندگی تکیه دارد، نه شدت درد.
بیشتر بخوانید:کیست تخمدان؛ انواع، علائم و روشهای درمان
آیا آندومتریوز خطرناک یا کشنده است؟
آندومتریوز بیماری کشنده نیست، اما میتواند کیفیت زندگی، باروری و عملکرد اندامهای لگن را بهطور جدی مختل کند. خطر اصلی بیماری از عوارض درماننشده ناشی میشود، نه از خود ضایعه.
عوارض جدی آندومتریوز
- ناباروری: چسبندگی لولهها و التهاب لگن کیفیت تخمک و لانهگزینی را کاهش میدهد.
- پارگی یا پیچخوردگی کیست شکلاتی: درد ناگهانی و شدید شکم ایجاد میکند و جراحی اورژانسی لازم دارد.
- انسداد حالب: درگیری عمقی میتواند بیصدا به کلیه آسیب بزند.
- انسداد روده: ضایعههای بزرگ روده بهندرت مسیر عبور مدفوع را تنگ میکنند.
- کاهش ذخیرهی تخمدان: کیستهای بزرگ و جراحیهای مکرر بافت سالم تخمدان را کم میکنند.
شرح کامل این عوارض و خطرات دوران بارداری در مقالهی عوارض آندومتریوز؛ ناباروری، کیست شکلاتی و چسبندگی آمده است.
آیا آندومتریوز سرطان است یا بیماری خودایمنی محسوب میشود؟
آندومتریوز سرطان نیست و ضایعههای آن خوشخیماند، هرچند مثل سرطان میتوانند به بافتهای اطراف نفوذ کنند. ضایعهها برخلاف تومور بدخیم متاستاز کشنده نمیدهند.
رابطهی آندومتریوز با سرطان تخمدان
زنان مبتلا به آندومتریوز خطر کمی بالاتر برای دو نوع خاص سرطان تخمدان دارند: نوع سلول روشن و نوع اندومتریوئید. خطر مطلق این سرطانها حتی در زنان مبتلا همچنان پایین است. پزشک در کیستهای بزرگتر از حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر، رشد سریع یا ظاهر جامد کیست در سونوگرافی، بررسی دقیقتر را توصیه میکند. زنان بالای ۴۵ سال با کیست شکلاتی جدید هم نیاز به پیگیری منظم دارند.
آیا آندومتریوز خودایمنی است؟
آندومتریوز در طبقهبندی رسمی بیماری خودایمنی نیست، اما اختلال در عملکرد سیستم ایمنی در آن دیده میشود. سلولهای ایمنی در مایع لگن این بیماران فعالیت التهابی بیشتری دارند. زنان مبتلا احتمال بالاتری برای بیماریهایی مثل کمکاری خودایمنی تیروئید، لوپوس و بیماری التهابی روده دارند.
بیشتر بخوانید:درمان خانگی کیست تخمدان: روشهای طبیعی و طب سنتی که کمک میکنند
آندومتریوز چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص آندومتریوز با شرح حال دقیق و معاینهی لگن شروع میشود و با تصویربرداری و در صورت نیاز لاپاراسکوپی تکمیل میشود. هیچ آزمایش خونی بهتنهایی بیماری را تأیید یا رد نمیکند.
| روش تشخیص | کاربرد | مدت انجام | محدودیت |
|---|---|---|---|
| معاینهی لگن | یافتن ندول، حساسیت و ثابتبودن رحم | ۵ تا ۱۰ دقیقه | ضایعههای کوچک را نشان نمیدهد |
| سونوگرافی واژینال | تشخیص کیست شکلاتی و ندولهای عمقی | ۱۵ تا ۴۵ دقیقه | دقت به تجربهی سونوگرافیست وابسته است |
| MRI لگن | نقشهبرداری پیش از جراحی؛ درگیری روده و مثانه | ۳۰ تا ۶۰ دقیقه | هزینهی بالاتر؛ ضایعهی سطحی را نمیبیند |
| آزمایش CA-125 | پیگیری و ارزیابی کیست | نمونهی خون | در عفونت لگن و قاعدگی هم بالا میرود |
| لاپاراسکوپی و نمونهبرداری | استاندارد طلایی تشخیص و همزمان درمان | ۱ تا ۳ ساعت تحت بیهوشی عمومی | تهاجمی؛ نیاز به دورهی نقاهت |
آیا آندومتریوز با سونوگرافی قابل تشخیص است؟
سونوگرافی واژینال کیست شکلاتی تخمدان را با دقت بالا نشان میدهد. سونوگرافیست باتجربه با پروتکل تخصصی آندومتریوز، ندولهای عمقی روده و رباطها را هم شناسایی میکند. ضایعههای سطحی صفاق در سونوگرافی دیده نمیشوند. سونوگرافی طبیعی بنابراین آندومتریوز را رد نمیکند. رهنمودهای جدید اجازه میدهند پزشک بر اساس علائم و تصویربرداری، درمان دارویی را بدون لاپاراسکوپی شروع کند.
آیا آندومتریوز درمان دارد؟ مقایسهی روشهای درمان
آندومتریوز درمان قطعی و یکباره ندارد، اما درد و عوارض آن با دارو و جراحی بهخوبی کنترل میشود. هدف درمان کاهش درد، حفظ باروری و جلوگیری از پیشرفت ضایعههاست. نتیجهی هر روش به نوع بیماری، مهارت جراح و پایبندی بیمار به درمان نگهدارنده بستگی دارد.
| روش درمان | سازوکار | مدت مصرف یا نقاهت | عوارض شایع | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| مسکنهای ضدالتهاب غیراستروئیدی | کاهش پروستاگلاندین و التهاب | از ۱ تا ۲ روز پیش از قاعدگی | سوزش معده | درد خفیف تا متوسط |
| قرص ترکیبی پیشگیری | سرکوب تخمکگذاری و نازککردن اندومتر | طولانیمدت؛ گاهی پیوسته | تهوع، لکهبینی، خطر لخته در افراد پرخطر | خط اول درمان در زنان بدون برنامهی بارداری |
| پروژستینها (خوراکی، تزریقی، آییودی هورمونی) | غیرفعالکردن ضایعهها | ماهها تا چند سال؛ آییودی تا ۵ سال | لکهبینی، نوسان خلق، افزایش وزن | درد مزمن و پیشگیری از عود پس از جراحی |
| آگونیست یا آنتاگونیست GnRH | ایجاد یائسگی موقت | معمولاً ۶ ماه؛ با هورمون جبرانی طولانیتر | گرگرفتگی، کاهش تراکم استخوان | درد مقاوم به درمان خط اول |
| لاپاراسکوپی محافظهکارانه | برداشتن یا سوزاندن ضایعه و کیست | ترخیص ۱ روزه؛ بازگشت به کار ۱ تا ۲ هفته | کاهش ذخیرهی تخمدان، عود | کیست بزرگ، درد مقاوم، ناباروری |
| هیسترکتومی | برداشتن رحم با یا بدون تخمدان | نقاهت ۴ تا ۶ هفته | پایان باروری، یائسگی زودرس در برداشتن تخمدان | بیماری شدید پس از تکمیل خانواده |
مقایسهی دقیقتر هر گزینه و معیار انتخاب بین دارو و جراحی در مقالهی مقایسهی درمان دارویی، هورمونی و جراحی لاپاراسکوپی آندومتریوز بررسی شده است.
بیشتر بخوانید:روشهای درمان زگیل تناسلی؛ مقایسه لیزر، کرایوتراپی، کوتر و جراحی
کدام داروها و درمانهای خانگی برای آندومتریوز به کار میروند؟
داروهای آندومتریوز دو گروه اصلی دارند: مسکنها که فقط درد را کم میکنند و داروهای هورمونی که فعالیت ضایعه را سرکوب میکنند. انتخاب دارو و دوز آن فقط با نظر متخصص زنان انجام میشود.
داروهای رایج
- ایبوپروفن و ناپروکسن: خط اول کنترل درد؛ اثر بهتر با شروع پیش از درد.
- دینوژست: پروژستین اختصاصی آندومتریوز که درد را طی ۳ تا ۶ ماه کاهش میدهد.
- آییودی لوونورژسترل: هورمون را مستقیم در رحم آزاد میکند و برای آدنومیوز همزمان مفید است.
- مهارکنندههای آروماتاز: برای موارد مقاوم و همراه داروی هورمونی دیگر.
پماد یا شیاف خاصی برای از بین بردن ضایعههای آندومتریوز وجود ندارد. مقایسهی عوارض هر دارو در مقالهی داروهای آندومتریوز از مسکنها تا داروهای هورمونی آمده است.
راهکارهای خانگی کمکی
- گرما: کیسهی آب گرم روی زیر شکم به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه گرفتگی عضلات لگن را کم میکند.
- ورزش منظم: ۱۵۰ دقیقه فعالیت متوسط در هفته استروژن و التهاب را کاهش میدهد.
- رژیم ضدالتهاب: مصرف بیشتر ماهی چرب، سبزیجات و فیبر و کاهش گوشت قرمز و الکل.
- فیزیوتراپی کف لگن: برای درد نزدیکی و اسپاسم عضلات لگن مؤثر است.
گیاهان دارویی شواهد کافی برای درمان آندومتریوز ندارند و جایگزین درمان پزشکی نیستند. جزئیات رژیم غذایی در مقالهی درمان خانگی آندومتریوز با رژیم غذایی و راهکارهای کاهش درد آمده است.
آندومتریوز چه تأثیری بر باروری و احتمال بارداری دارد؟
آندومتریوز احتمال بارداری را کاهش میدهد، اما بسیاری از زنان مبتلا بهطور طبیعی باردار میشوند. حدود یکسوم تا نیمی از زنان نابارور آندومتریوز دارند. شدت بیماری، سن و ذخیرهی تخمدان مهمترین عوامل پیشبینیکنندهی موفقیتاند.
آندومتریوز چگونه باروری را مختل میکند؟
- چسبندگی لگن: حرکت لولهی رحمی برای گرفتن تخمک را مختل میکند.
- التهاب مایع لگن: به اسپرم و تخمک آسیب میزند.
- کیست شکلاتی: ذخیرهی تخمک (AMH) را کاهش میدهد.
- اختلال در اندومتر: پذیرش رحم برای لانهگزینی جنین را کم میکند.
درمان ناباروری ناشی از آندومتریوز
درمان ناباروری در آندومتریوز به سن و مرحلهی بیماری بستگی دارد. در بیماری خفیف و سن زیر ۳۵ سال، لاپاراسکوپی و برداشتن ضایعه شانس بارداری طبیعی را افزایش میدهد. تحریک تخمکگذاری همراه با تلقیح داخل رحمی (IUI) برای ۳ تا ۴ سیکل گزینهی بعدی است. در بیماری شدید، سن بالای ۳۵ سال یا انسداد لوله، IVF مستقیم توصیه میشود. جراحی کیست شکلاتی پیش از IVF همیشه لازم نیست، چون ذخیرهی تخمدان را کم میکند. پزشک پیش از هر جراحی سطح AMH را اندازهگیری میکند. فریز تخمک پیش از جراحی کیست دوطرفه گزینهای منطقی است.
آندومتریوز در دوران بارداری چه تغییری میکند؟
بارداری در بسیاری از زنان مبتلا علائم آندومتریوز را موقتاً کاهش میدهد، چون قاعدگی متوقف و سطح پروژسترون بالا میرود. این بهبود درمان نیست و علائم اغلب پس از پایان شیردهی بازمیگردند. توصیهی بارداری بهعنوان «راه درمان» از نظر علمی نادرست است.
خطرات بارداری با آندومتریوز
- جفت سرراهی: احتمال آن در زنان مبتلا بالاتر است.
- زایمان زودرس: نیاز به پیگیری دقیقتر در سهماههی سوم دارد.
- سقط در سهماههی اول: کمی شایعتر گزارش شده است.
- بزرگشدن کیست تخمدان: کیست شکلاتی در بارداری گاهی تغییر ظاهر میدهد و پیگیری سونوگرافی لازم دارد.
متخصص زنان بیمار مبتلا را پرخطر در نظر میگیرد و فاصلهی سونوگرافیها را کوتاهتر تنظیم میکند.
آیا میتوان از آندومتریوز پیشگیری کرد و اشتباهات رایج کداماند؟
آندومتریوز روش پیشگیری قطعی ندارد، اما تشخیص زودهنگام پیشرفت بیماری و آسیب به باروری را محدود میکند. ورزش منظم و حفظ وزن متعادل سطح استروژن آزاد را کاهش میدهد. دختران نوجوان با درد قاعدگی شدید باید زودتر ارزیابی شوند.
اشتباهات رایج بیماران
- طبیعی دانستن درد شدید قاعدگی: دردی که فعالیت روزانه را متوقف کند، طبیعی نیست.
- رد بیماری با سونوگرافی طبیعی: ضایعههای سطحی در سونوگرافی دیده نمیشوند.
- قطع خودسرانهی داروی هورمونی: علائم معمولاً ظرف چند ماه برمیگردند.
- جراحیهای مکرر کیست: هر جراحی بخشی از ذخیرهی تخمدان را از بین میبرد.
- انتخاب جراح بدون تجربه در آندومتریوز عمقی: برداشت ناقص ضایعه احتمال عود را بالا میبرد.
- تکیهی صرف بر گیاهان دارویی: تأخیر در درمان چسبندگی و ناباروری را تشدید میکند.
چه زمانی برای آندومتریوز به پزشک مراجعه کنیم؟
مراجعه به متخصص زنان زمانی لازم است که درد قاعدگی با مسکن معمولی کنترل نشود یا بیش از ۲ تا ۳ سیکل فعالیت روزانه را مختل کند. درد نزدیکی، ناباروری بیش از ۱۲ ماه (یا ۶ ماه در سن بالای ۳۵ سال) و علائم گوارشی یا ادراری دورهای هم دلیل ارزیابیاند.
علائم خطر که مراجعهی فوری لازم دارند
- درد ناگهانی و شدید یکطرفهی شکم همراه تهوع یا استفراغ (احتمال پیچخوردگی یا پارگی کیست)
- تب همراه درد لگن
- غش، سرگیجهی شدید یا افت فشار خون
- خونریزی واژینال که هر ساعت یک نوار بهداشتی را پر کند
- تنگی نفس یا درد قفسهی سینه همزمان با قاعدگی
- خون در ادرار یا مدفوع همراه درد پهلو
معیارهای انتخاب پزشک و شهرهای مختلف
متخصص مناسب آندومتریوز تجربهی جراحی لاپاراسکوپی پیشرفته و همکاری با سونوگرافیست تخصصی دارد. در آندومتریوز عمقی، جراح باید با تیم ارولوژی و کولورکتال کار کند. بیماران ساکن پایتخت میتوانند فهرست دکتر آندومتریوز در تهران یا صفحهی بهترین متخصص زنان در تهران را بررسی کنند. در شهرهای دیگر، صفحههای لیست دکتر آندومتریوز در اصفهان، متخصص آندومتریوز در شیراز، لیست بهترین متخصصان زنان برای آندومتریوز در مشهد، متخصص آندومتریوز در تبریز و متخصص آندومتریوز در کرج در دسترساند.
هزینهی تشخیص و درمان آندومتریوز به چه عواملی بستگی دارد؟
هزینهی درمان آندومتریوز بیشتر به نوع درمان، وسعت ضایعه و نوع مرکز درمانی وابسته است. درمان دارویی هزینهی ماهانهی کمتری دارد اما طولانیمدت است. جراحی هزینهی یکبارهی بالاتری دارد و شامل چند بخش جداگانه میشود.
اجزای هزینه
- ویزیت و معاینه: بسته به تعرفهی پزشک و پوشش بیمه متفاوت است.
- تصویربرداری: سونوگرافی تخصصی آندومتریوز و MRI لگن گرانتر از سونوگرافی معمولیاند.
- دارو: داروهای هورمونی وارداتی و تزریقهای GnRH بیشترین سهم را در درمان دارویی دارند.
- جراحی لاپاراسکوپی: شامل دستمزد جراح، بیهوشی، اتاق عمل، بستری و آسیبشناسی است.
- جراحی عمقی چندتخصصی: حضور جراح روده یا ارولوژیست هزینه را افزایش میدهد.
- درمان ناباروری: IUI و IVF هزینهی جداگانه و در هر سیکل دارند.
بازهی قیمت معتبری برای آبان ۱۴۰۵ در دسترس نیست. بیمار باید هزینهی کامل را پیش از جراحی بهصورت مکتوب از بیمارستان و پزشک استعلام کند.
هزینهی درمان را پیش از شروع بدانید
قیمت روشها بر اساس تعداد جلسات و پزشک متفاوت است؛ بازهی تقریبی را ببینید.
سوالات متداول
آیا آندومتریوز بعد از جراحی دوباره برمیگردد؟
آندومتریوز پس از جراحی لاپاراسکوپی ممکن است عود کند و احتمال آن طی ۵ سال قابل توجه است. برداشت کامل ضایعه بهجای سوزاندن سطحی و مصرف داروی هورمونی نگهدارنده پس از جراحی خطر عود را کاهش میدهد. پیگیری با سونوگرافی هر ۶ تا ۱۲ ماه توصیه میشود.
دورهی نقاهت لاپاراسکوپی آندومتریوز چقدر است؟
نقاهت لاپاراسکوپی آندومتریوز در جراحی ساده معمولاً ۱ تا ۲ هفته طول میکشد. بیمار اغلب همان روز یا روز بعد مرخص میشود. بازگشت به ورزش سنگین و بلند کردن بار پس از ۴ تا ۶ هفته مجاز است. جراحی عمقی روده یا مثانه نقاهت طولانیتری دارد.
آیا آندومتریوز در دختران مجرد هم دیده میشود؟
آندومتریوز در دختران نوجوان و مجرد هم دیده میشود و ممکن است از نخستین سالهای قاعدگی شروع شود. دردی که باعث غیبت مکرر از مدرسه شود، نیاز به ارزیابی دارد. پزشک در دختران مجرد سونوگرافی شکمی یا رکتال و MRI را جایگزین روش واژینال میکند.
آیا کیست شکلاتی همیشه باید جراحی شود؟
کیست شکلاتی همیشه جراحی لازم ندارد. کیستهای کوچکتر از حدود ۴ سانتیمتر بدون درد شدید معمولاً با دارو و سونوگرافی دورهای پیگیری میشوند. کیست بزرگ، رشد سریع، ظاهر مشکوک یا درد مقاوم دلیل جراحیاند. در زنان متقاضی IVF، تصمیم جراحی با توجه به ذخیرهی تخمدان گرفته میشود.
آیا قرص پیشگیری آندومتریوز را درمان میکند؟
قرص پیشگیری ترکیبی آندومتریوز را ریشهکن نمیکند، اما با توقف تخمکگذاری درد و رشد ضایعه را کنترل میکند. مصرف پیوسته و بدون فاصلهی ۷ روزه در برخی بیماران اثر بهتری دارد. زنان سیگاری بالای ۳۵ سال و افراد با سابقهی لختهی خون نباید این قرص را مصرف کنند.
آیا آندومتریوز بعد از یائسگی از بین میرود؟
آندومتریوز معمولاً پس از یائسگی با کاهش استروژن غیرفعال میشود و درد کم میشود. هورموندرمانی جایگزین یائسگی گاهی ضایعهها را دوباره فعال میکند. زنانی که سابقهی آندومتریوز دارند باید نوع هورموندرمانی را با متخصص زنان انتخاب کنند و کیستهای باقیمانده را پیگیری کنند.
آیا با آندومتریوز میتوان طبیعی باردار شد؟
بارداری طبیعی با آندومتریوز امکانپذیر است، بهویژه در بیماری خفیف و سن زیر ۳۵ سال. احتمال بارداری در هر سیکل از زنان سالم کمتر است. اگر پس از ۶ تا ۱۲ ماه تلاش بارداری رخ ندهد، ارزیابی ناباروری، اندازهگیری AMH و بررسی لولههای رحمی لازم میشود.